Posted by: dpgtum | March 15, 2010

คองโก เป็นหัวเรื่องสำหรับประเทศไหน

คองโก เป็นหัวเรื่องสำหรับประเทศไหน : สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก หรือ สาธารณรัฐคองโก  

        เนื่องจากการกำหนดคำว่า คองโก เป็นหัวเรื่องแทนเนื้อหาทรัพยากรสารสนเทศมีความสับสน คือ บางครั้งใช้คำว่าคองโกเป็นชื่อเรี่ยกประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก บางครั้งใช้เรียกประเทศสาธารณรัฐคองโก ขึ้นอยู่กับบรรณารักษ์แต่ละคน แต่ละสถาบันว่ายึดถือคู่มือปฏิบัติงานของบรรณารักษ์ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในสถาบันอุดมศึกษา หรือยึดถือประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีและประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครองและเมืองหลวงเป็นเครื่องมือในการปฏิบัติงาน การใช้คำเดียวกันเป็นหัวเรื่องแทนเนื้อหาที่แตกต่างกันย่อมส่งผลต่อการเข้าถึงสารสนเทศของผู้ใช้ ทำให้ได้สารสนเทศที่ไม่ถูกต้องตรงตามต้องการ เกิดความสับสน ไม่สามารถจะระบุได้อย่างแน่ชัดในเบื้องต้นว่า สารสนเทศที่สืบค้นได้จากคำว่าคองโก เป็นสารสนเทศเกี่ยวกับประเทศใด

        ดังนั้น จึงขอนำเสนอเรื่องราวโดยสังเขปของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และประเทศสาธารณรัฐคองโก ตามที่ได้ศึกษาและรวบรวมจากทรัพยากรสารสนเทศต่างๆในรายการอ้างอิง  เพื่อเป็นข้อมูลเบื้องต้นสำหรับบรรณารักษ์ที่จะใช้ประกอบการพิจารณา และทบทวนคำที่ใช้เรียกชื่อประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และสาธารณรัฐคองโก หรือพิจารณาแนวทางในการดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งที่จะไม่ให้เกิดความสับสนกับบรรณารักษ์ที่ปฏิบัติงานและผู้ใช้บริการ

        สำหรับชื่อประเทศที่มีการสะกดแตกต่างกันบ้างตามตารางที่นำเสนอด้านล่างนี้ คงไม่มีปัญหาอะไรมากมายนัก เพราะบรรณารักษ์สามารถทำรายการโยงเพื่อให้ผู้ใช้เข้าถึงสารสนเทศที่ตรงตามความต้องการได้อย่างถูกต้อง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ควรพิจารณาและทบทวนด้วยเช่นกันว่าชื่อประเทศที่คู่มือกำหนดให้ใช้เป็นหัวเรื่องถูกต้องหรือไม่

        ขอเริ่มเรื่องด้วยตารางเปรียบเทียบชื่อประเทศอย่างป็นทางการ ชื่อที่ใช้เรียกประเทศตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีและประกาศราชบัณฑิตยสถานเรื่องกำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครองและเมืองหลวง  และชื่อประเทศที่ใช้เป็นหัวเรื่องตามคู่มือปฏิบัติงานของบรรณารักษ์ ดังนี้

ชื่อประเทศอย่างเป็นทางการตาม ประกาศสำนักนายก และราชบัณฑิตยสถานฯ  ชื่อที่ใช้เรียกประเทศ ตามประกาศสำนักนายกและราชบัณฑิตยสถานฯ ชื่อประเทศที่ใช้เป็นหัวเรื่องตามคู่มือปฏิบัติงานของบรรณารักษ์
สาธารณรัฐคองโก สาธารณรัฐคองโก คองโก
สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก คองโก ซาอีร์
สาธารณรัฐแองโกลา แองโกลา อังโกลา
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง สาธารณรัฐแอฟริกากลาง แอฟริกากลาง
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เกาหลีเหนือ เกาหลี (เหนือ)
สาธารณรัฐเกาหลี เกาหลีใต้ เกาหลี (ใต้)
เนการาบรูไนดารุสซาลาม บรูไนดารุสซาลาม บรูไน
บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา บอสเนียและเฮอร์เซโกวินา
เบลีซ (Belize) เบลีซ เบลิซ
แอนติกาและบาร์บูดา แอนติกาและบาร์บูดา อันติกัวและบาร์บูดา
สาธารณรัฐปาเลา ปาเลา ***ไม่ปรากฏในคู่มือ***

 

จากตารางข้างต้นจะเห็นว่าชื่อประเทศตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีและประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่องกำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครองและเมืองหลวง และชื่อประเทศบางประเทศตามคู่มือปฏิบัติงานของบรรณารักษ์ให้ใช้เป็นหัวเรื่องมีการสะกดแตกต่างกันบ้าง   แต่ชื่อประเทศที่น่าจะทำให้ผู้ใช้เกิดความสับสนและได้ข้อมูลที่ไม่ตรงกับความต้องการเมื่อสืบค้นจากหัวเรื่อง ได้แก่ชื่อประเทศ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และ สาธารณรัฐคองโก ทั้งนี้เนื่องจากมีการใช้คำว่า คองโก แทนชื่อประเทศทั้งสองประเทศ

คองโก ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีและประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่องกำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครองและเมืองหลวง  หมายถึงประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก แต่คู่มือปฏิบัติงานของบรรณารักษ์ใช้คำว่า ซาอีร์ แทนชื่อประเทศ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

คองโก ตามที่คู่มือปฏิบัติงานของบรรณารักษ์ หมายถึงประเทศ สาธารณรัฐคองโก

คำว่า ซาอีร์ เคยเป็นชื่อของประเทศ ซึ่งปัจจุบันใช้ชื่อว่าสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ในช่วงเวลาระหว่าง วันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ.1971 ถึง วันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1997  (Zaire,

http://en.wikipedid.org/wiki/Zaire)

ข้อมูลโดยสังเขปของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และประเทศสาธารณรัฐคองโก

   สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

    สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เป็นชื่ออย่างเป็นทางการของประเทศ Democratic Republic of the Congo ซึ่งใช้คำย่อว่า DRC   สารานุกรมบางเล่มเรียกชื่อประเทศนี้ว่า คองโก (กินชาซา) เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนกับประเทศสาธารณรัฐคองโก ซึ่งบางครั้งเรียกว่า คองโก (บราซซาวิล)

เมืองหลวงชื่อ กินชาซา  (Kinshasa)

พื้นที่ 2,345,410 ตารางกิโลเมตร  (The World Book Encyclopedia of People and Places, V1 p293)

ประวัติ

ดินแดนของประเทศนี้เคยเป็นดินแดนที่มีอารยธรรมเจริญรุ่งเรืองมาก่อน ค.ศ.700  มีการตั้งอาณาจักรต่างๆขึ้นในดินแดนนี้ เช่น อาณาจักรคูบา ( Kuba Kingdom) อาณาจักรลูบา ( Luba Kingdom) อาณาจักรลันดา ( Lunda Kingdom) และอาณาจักรคองโก (Kongo Kingdom)

    ประมาณปี ค.ศ.1483 ชาวโปรตุเกสได้แล่นเรือมาหยุดพักที่ปากแม่น้ำคองโก โปรตุเกสมีความสัมพันธ์ฉันมิตรกับอาณาจักรคองโก  

    ต้นศตวรรษที่ 16 ชาวโปรตุเกสเริ่มซื้อทาสจากผู้นำของอาณาจักรคองโก ต่อจากนั้นชาวยุโรปเริ่มเข้ามาซื้อทาสในดินแดนส่วนนี้มากขึ้น ในช่วงศตวรรษที่ 16 – ต้นศตวรรษที่ 19 มีคนพื้นเมืองถูกจับเป็นทาสและถูกส่งไปยังอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้เป็นจำนวนมาก

    ในปี ค.ศ.1876 Henry M Stanley นักสำรวจชาวอังกฤษทำการสำรวจดินแดนจากฝั่งตะวันออกถึงฝั่งตะวันตกของอาณาจักรคองโก หลังจากนั้น 2 ปี คือ ปี ค.ศ.1878 กษัตริย์ Leopold ที่ 2  แห่งเบลเยี่ยม ได้จ้าง Henry M Stanley ให้ตั้ง กองรักษาด่านของเบลเยี่ยม (Belgian outposts) ตามแนวแม่น้ำคองโก ขณะเดียวกับ กษัตริย์ Leopold ที่ 2  ได้พยายามจูงใจให้ผู้นำประเทศยุโรปอื่นๆให้การรับรองการเข้ามามีอำนาจปกครองดินแดนในอาณาจักรคองโกของเบลเยี่ยม

    จากการประชุม  Berlin Conference ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี ในช่วงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1884 – เดือนกุมภาพันธ์ 1885 เพื่อป้องกันสงครามที่จะเกิดจากการอ้างสิทธิครอบครองดินแดนในแอฟริกาของประเทศตะวันตก ผลการประชุมทำให้ดินแดนของอาณาจักรคองโกถูกแยกเป็นสองส่วน คือส่วนที่ฝรั่งเศสยึดครองและส่วนที่เบลเยี่ยมยึดครอง และประเทศตะวันตกยอมรับว่าดินแดนส่วนที่เบลเยี่ยมยึดครองเป็นทรัพย์สินส่วนพระองค์ของกษัตริย์ Leopold ที่ 2 แห่งเบลเยี่ยม  และเรียกชื่อดินแดนส่วนที่เบลเยี่ยมยึดครองว่า The Congo Free State หลังจากนั้น เบลเยี่ยมได้นำทรัพยากรของคองโกไปใช้เป็นจำนวนมาก รวมถึงมีการกดขี่ชาวคองโกอย่างหนัก ชาติตะวันตกอื่นๆไม่พอใจ จึงกดดันให้เบลเยี่ยมเปลี่ยนสถานะของคองโกจากการเป็นทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตรย์มาเป็นประเทศอาณานิคมของเบลเยี่ยม และเปลี่ยนชื่อเป็น  เบลเจียนคองโก (Belgian Congo) เมื่อปี ค.ศ. 1908 และใช้ชื่อนี้มาจนกระทั่งรับเอกราชเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ.1960 จึงเปลี่ยนชื่อประเทศจาก เบลเจียนคองโก (Belgian Congo) เป็น คองโก   และใช้ชื่อ คองโก มาจนกระทั่งวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ.1971 นายพล โมบูตู (Joseph Desire Mobutu) ประธานาธิบดีขณะนั้น จึงเปลี่ยนชื่อประเทศจากคองโกเป็น ซาอีร์ (Zaire) และใช้ชื่อ ซาอีร์ (Zaire) มาจนกระทั่งถึงวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1997  เมื่อนายพล โมบูตู (Joseph Desire Mobutu) ถูกปลดออกจากตำแหน่ง และ นาย คาบิลา (Laurent Kabila) ทำพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศในวันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1997 จึงเปลี่ยนชื่อประเทศจาก ซาอีร์ (Zaire) มาเป็น สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (Democratic Republic of the Congo) และใช้ชื่อนี้มาจนถึงปัจจุบัน

 

    สาธารณรัฐคองโก  (Republic of the Congo: ROC)

    สาธารณรัฐคองโก  (Republic of the Congo: ROC) สารานุกรมบางเล่มเรียกชื่อประเทศนี้ว่า คองโก (บราซซาวิล) เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนกับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ซึ่งบางครั้งเรียกว่า คองโก (กินชาซา)

เมืองหลวงชื่อ บราซซาวิล (Brazzaville)

พื้นที่ 432,000 ตารางกิโลเมตร  (The World Book Encyclopedia of People and Places, V1 p290)

ประวัติ

    เดิมดินแดนของประเทศนี้เป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรที่รุ่งเรืองชื่อว่า อาณาจักรคองโก (The Kongo Kingdom) ซึ่งตั้งขึ้นก่อนที่ชาวโปรตุเกสจะค้นพบปากแม่น้ำคองโกในปี ค.ศ.1483 ไม่น้อยกว่าหนึ่งศตวรรษ หลังจากการค้นพบปากแม่น้ำคองโกของชาวโปรตุเกส โปรตุเกสมีความสัมพันธ์ฉันมิตรกับอาณาจักรคองโก  

    ในช่วงศตวรรษที่ 15-18 พ่อค้าชาวยุโรปได้แล่นเรือเข้ามาซื้องาช้างและทาสมาตลอดแนวชายฝั่งของแม่น้ำคองโก โดยไม่มีการสำรวจลึกเข้าไปในดินแดนที่เป็นสาธารรณัฐคองโกในปัจจุบัน จนกระทั่ง ค.ศ.1875 Piere Savorgnan de Brazza นักสำรวจชาวฝรั่งเศส เดินทางมาถึงดินแดนนี้ ได้ทำการสำรวจพื้นที่และตั้งเมือง Brazzaville ขึ้นในปี ค.ศ.1880 และได้ทำสัญญากับกษัตริย์ของชนกลุ่ม Bateke ทำให้ดินแดนเหนือแม่น้ำคองโกอยู่ในความคุ้มครองของฝรั่งเศส ( The World Book Encyclopedia, V 4 p 939)  

    จากการประชุม  Berlin Conference ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี ในช่วงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1884 – เดือนกุมภาพันธ์ 1885 เพื่อป้องกันสงครามที่จะเกิดจากการอ้างสิทธิครอบครองดินแดนในแอฟริกาของประเทศตะวันตก ผลการประชุมทำให้ดินแดนของอาณาจักรคองโกถูกแยกเป็นสองส่วน คือส่วนที่ฝรั่งเศสยึดครองและส่วนที่เบลเยี่ยมยึดครอง (ในการประชุมครั้งนี้ ชาติตะวันตกยอมรับว่า ดินแดนส่วนที่เบลเยี่ยมยึดครองเป็นทรัพย์สินส่วนพระองค์ของกษัตริย์ Leopold ที่ 2 แห่งเบลเยี่ยม)  

    ในปี ค.ศ. 1891 ดินแดนนี้อยู่ในสถานะเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส

    ปี ค.ศ.1903 ใช้ชื่อว่า The Middle Congo

    ปี ค.ศ.1910 ถูกรวมกับ กาบอง ชาด ใช้ชื่อว่า French Equatorial Africa และตั้งเมือง บราสซาวิล (Brazzaville) เป็นเมืองหลวง

    ปี ค.ศ. 1958 เปลี่ยนชื่อ จาก The Middle Congo เป็น The Republic of Congo

   ได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสในวันที่ 15 ตุลาคม 1960

ประธานาธิบดีคนแรก คือ นาย Fulbert Youlou (The World Book Encyclopedia of People and Places, V1 p290) ถูกทำรัฐประหารล้มล้างรัฐบาล ในวันที่ 15 สิงหาคม 1963 โดยนาย Alphonse Massemba-Débat ซึ่งสถาปนาตนเองขึ้นเป็นประธานาธิบดีแทนและปกครองประเทศตามลัทธิมาร์กซ-เลนิน ต่อจากนั้นมีการทำรัฐประหารอีกในปี ค.ศ. 1968 และ ค.ศ. 1977 แต่ยังคงใช้ลัทธิมาร์กซ-เลนินปกครองประเทศ จนถึงวันที่ 1 มกราคม ค.ศ.1991 พลเอก  Sassou-Nguesso  ประธานาธิบดีในขณะนั้นจึงยกเลิกการปกครองตามลัทธิมาร์กซ-เลนิน และจัดให้มีการเลือกตั้งขึ้นในปี ค.ศ.1992 ซึ่งพลเอก  Sassou-Nguesso  แพ้การเลือกตั้ง ทำให้นาย Pascal Lissouba ได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดี (The World Book Encyclopedia of People and Places, V1 p290) หลังจากการเลือกตั้งไม่นาน คือในเดือนธันวาคม ค.ศ.1993 เกิดความไม่สงบเกิดขึ้นในประเทศและเกิดการต่อสู้ระหว่างฝ่ายค้านและฝ่านรัฐบาลอย่างต่อเนื่อง ในปี ค.ศ. 1997 พลเอก  Sassou-Nguesso  ใช้กำลังทหารโค่นล้มรัฐบาลและเกิดสงครามกลางเมืองขึ้น ฝ่ายพลเอก  Sassou-Nguesso  สามารถเข้ายึดกรุงบราซซาวิลได้สำเร็จ จึงประกาศชัยชนะและสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีในเดือนตุลาคม ค.ศ.1997 จากนั้นจึงจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีขึ้นใน ค.ศ.2002 และ ค.ศ.2009 พลเอก  Sassou-Nguesso  ชนะการเลือกตั้งทั้งสองครั้ง และบริหารประเทศจนถึงปัจจุบัน

  จากข้อมูลของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกและประเทศสาธารณรัฐคองโกตามที่ได้ศึกษารวบรวมและนำเสนอไว้ข้างต้น มีข้อสังเกตดังนี้

    1. ประเทศที่เคยใช้คำว่า คองโก เป็นชื่อประเทศอย่างเป็นทางการ ได้แก่ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ซึ่งใช้ชื่อคองโกเป็นเวลานานถึง 11 ปี ตั้งแต่ได้รับเอกราชปี ค.ศ.1960 – ค.ศ.1971 ก่อนที่จะเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น ซาอีร์ ดังนั้น คำว่า คองโก จึงควรจะเป็นหัวเรื่องสำหรับประเทศ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

    2. คำว่า ซาอีร์ เคยเป็นชื่อของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ในช่วงเวลาระหว่าง วันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ.1971 ถึง วันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1997 

    ในทัศนะส่วนตัวเห็นว่าการใช้ชื่อเรียกประเทศเป็นหัวเรื่อง ควรตรวจสอบจากประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีและประกาศราชบัณฑิตยสถานเรื่องกำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครองและเมืองหลวง  ฉบับล่าสุด (ฉบับล่าสุดขณะนี้คือฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ.2545) ทั้งนี้เนื่อจากเป็นชื่อที่ใช้เป็นทางการและประกาศในราชกิจจานุเบกษา ในกรณีที่สามารถอ่านออกเสียงได้หลายอย่างควรทำรายการโยงเพื่อประโยชน์ในการเข้าถึงสารสนเทศของผู้ใช้

——————————————

เอกสารอ้างอิง

Encyclopedia Americana.  Danbury [CT] : \b Grolier, \c 2001   V 7 p544-547

The world book encyclopedia.  Chicago : \b World Book, \c 2005  V 4 p 938-940

The world book encyclopedia of people and places.  Chicago : \b World Book, \c 2005  V 4 p 290-

       294

Zaire.  http://en.wikipedid.org/wiki/Zaire

ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีและประกาศราชบัณฑิตยสถานเรื่องกำหนดชื่อประเทศดินแดนเขต

       การปกครองและเมืองหลวง.  พิมพ์ครั้งที่ 2.  กรุงเทพฯ : \b ราชบัณฑิตยสถาน, \c 2545

สาธารณรัฐคองโก, http://thaiafrica.net/th

อู ถั่น แปลโดย เกียรติชัย พงษ์พาณิชย์   บันทึกความทรงจำของ อู ถั่น  กรุงเทพฯ : \b บรรณกิจ

   2523

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: